Stel dat er op je rooster 14:45 staat. Vertel je een huisgenoot hoe laat je moet beginnen, dan zeg je waarschijnlijk "kwart voor drie". Zonder erbij na te denken heb je dan omgerekend van de 24-uurs klok naar de 12-uurs klok. Op het rekenexamen wordt precies dat gevraagd, alleen dan met de stappen erbij.

Waarom is dit handig om te beheersen? Roosters, dienstlijsten en openingstijden staan meestal in de 24-uurs notatie, terwijl mensen in een gesprek de 12-uurs klok gebruiken. Kun je vlot heen en weer, dan lees je zo'n tijd goed en maak je geen fout van twaalf uur. En zo'n fout tikt hard door zodra je er ook nog mee moet rekenen.

De regel

Staat er een tijd van 13:00 of later, trek er dan 12 uur vanaf en zeg erbij dat het 's middags of 's avonds is. Bij 15:00 doe je dus: 15 − 12 = 3 en dat is 3 uur 's middags. Tijden vóór 13:00 laat je staan; die zijn in beide notaties hetzelfde. De minuten veranderen nooit: alleen het uurgetal gaat omlaag.

Een uitgewerkt voorbeeld

Ga uit van een dienst die loopt van 14:45 tot 20:30.

Stap 1: de begintijd omrekenen.
14 − 12 = 2, dus 14:45 is kwart voor drie 's middags.

Stap 2: de eindtijd omrekenen.
20 − 12 = 8, dus 20:30 is half negen 's avonds.

Stap 3: hoe lang duurt de dienst?
Van 14:45 tot 20:45 is 6 uur. Je eindigt 15 minuten eerder, dus trek je er een kwartier af: 5 uur en 45 minuten.

Merk op dat je voor stap 3 de omrekening niet eens nodig hebt. Juist daarom is het handig om beide notaties los van elkaar te kunnen lezen: dan kies je zelf welke je gebruikt.

Mini-oefening: een les begint om 13:20 en eindigt om 16:05. Hoe laat is dat op de 12-uurs klok en hoe lang duurt de les?

Antwoord: 13 − 12 = 1, dus 13:20 is twintig over een 's middags. 16 − 12 = 4, dus 16:05 is vijf over vier 's middags. Van 13:20 tot 16:20 is 3 uur; 15 minuten eraf geeft 2 uur en 45 minuten.